Kediler ve Köpekler Afette Nasıl Korunabilir?

6 Şubat 2023'te meydana gelen büyük felakette sadece insanlar değil aynı zamanda evcil hayvanlar, çiftlik hayvanları ve yabani hayvanlar da etkilendi. Birçoğunun yaşamının insana bağlı olması nedeniyle, savunmasızlıkları ve kırılganlıkları da arttı.

Doğal veya insan kaynaklı fark etmeksizin felaketlerin şiddetini tüm canlılar için azaltabilmek adına sorumluluklarımızı yeniden düşünmek ve hayvanların da dahil edildiği bir afet yönetim planı oluşturmak oldukça önemli. Çünkü insan için güvenli olmayan birlikte yaşadığımız hayvanlar için de güvenli değildir. Bu sebeple kedi veya köpeklerle birlikte yaşayanlar için afetten önce, afet anında ve sonrasında yapılması gerekenleri sizin için derledik.

Afetten Önce

- Patili dostunuzun afetten sonra kaybolma riskini önlemek ve tedavi sürecini kolaylaştırmak için afet öncesinde mikroçip takın ve iletişim bilgilerinizi güncel tutun.

-Tahliye etmeniz gerekirse onların nerede kalacağına dair bir plan yapın çünkü birçok tahliye merkezi evcil hayvanlara izin vermeyebilir. Örneğin hayvan dostu otel, pet otel, veteriner kliniklerini önceden araştırın.

-Acil bir durumda sizi ve patili dostunuzu götürmek için bölgenizin dışında yaşayan bazı arkadaş ve akrabalarınızı belirleyin.

-Afet çantanızın içerisine patili dostunuz için su, mama, tasma, sevk kayışı, ilaç, tıbbi kayıtlarının ve pasaportunun kopyası, ilk yardım kiti, oyuncak gibi tanıdık öğeler, mikroçip numarası, veteriner iletişim bilgilerini bulundurun.

-Afet sırasında evde olmama durumunuza karşın, onları kontrol edilebilecek ve gerekirse tahliye edebilecek bir kişi belirleyin.

-Patili dostunuz strese girdiğinde veya korktuğunda nereye saklanabileceğini önceden bilin. Gerekirse onu yakalama alıştırması yapabilirsiniz.

Afet sırasında

-Öncelikle kendi güvenliğinizi sağlamanız son derece önemlidir çünkü kendiniz tehlikedeyseniz patili dostunuzu koruyamazsınız.

-Hayvanların bir kısmı afet sırasında yanınızda durmaya ve dizginlenmeye tahammül edebilir, bu nedenle onları da dahil ederek güvenli alanınızı oluşturabilirsiniz. Ancak yanınızda durmuyor ve saldırganlaşıyorsa uzmanların çoğu hayvanların güvenli alanını kendi başına bulmasına izin vermeyi öneriyor. Eğer patili dostunuzun saklanma alanını önceden tahmin edebilirseniz, koruma ve güvenli tahliye ihtimalinizi artırmış olursunuz.

- Stresli anlarda sığınacakları ve saklanacakları yerleri önceden bilin. Havai fişek, gök gürültüsü gibi yüksek sesli durumlarda da hayvanlar strese girebilir. Afet anında da benzer tepkileri ortaya çıkarmasını bekleyebilirsiniz.

-Sakin kalmaya çalışın. Yüksek şiddetli olmayan afetlerde dahi hayvanınız artan stres ve endişenizi hisseder. Bu nedenle kendinizi ve ailenizi sakin tutmak, patili dostunuzun da sakin kalmasına yardımcı olacaktır.

Afetten sonra

-Bir felaketten sonra hayvanların normal rutinine dönmesi vakit alabilir.

-Travmatik bir deneyim yaşandıysa; yüksek ses, ani hareketler, sallantılar korkusunu tetikleyebilir. Evcil hayvanınız beklenmedik davranışlar sergileyebilir, saklanma eğiliminde olabilir ve çevresine karşı saldırganlaşabilir.

-Göz bebeklerinin çok büyümesi, titremesi, nefes nefese kalması, iştahının azalması genellikle fobik bir durumun habercisidir. Ayrıca aşırı stres, hayvanınızın beklenmedik yerlere dışkılamasına, idrar yapmasına ve kusmasına sebep olabilir.

Bu tür travmatik olaylardan sonra patili dostunuzun mental sağlığının iyileşmesine destek olacak önerileri uygulamayı deneyebilirsiniz. Ancak sorunlar devam ederse mutlaka veterinerinizle konuşmayı öneriyoruz.

- Öncelikle bir felaketten sonra onlara karşı sabırlı olun, mümkün olan en kısa sürede yürüyüş, oyun gibi rutinlerine döndürmeye çalışın.

- Kendini güvende hissedeceği korunaklı bir alan belirleyin. Hayvanlar, tıpkı insanlar gibi hayatta kalabilmek için sadece afet durumlarında değil her koşulda güvenli bir mağaraya içgüdüsel olarak ihtiyaç duyarlar. Bu sebeple güvende hissedeceği mağara koşullarını afetlerden önce oluşturmak son derece önemlidir.

-Korkan hayvanlar kaçmak için aşırı çaba sarf ederek, pencerelerden atlama ve dışarı çıkma eğilimde olabilirler. Bu sebeple dikkatli olmakta fayda var.

- Oyunun sadece eğlenmek için değil aynı zamanda fiziksel ve zihinsel enerjilerini harcamak için içgüdüsel bir ihtiyaç olduğundan sıkça bahsettik. Zihinsel olarak tatmin olmuş hayvanlarda davranış problemleri, agresyon, stres daha az görülür. Özellikle içerisine yiyecek saklanabilen zenginleştirilmiş oyuncaklar, zihinsel uyarıcı rolü sayesinde dostunuzu aktif tutmaya, agresyonu azaltıp dikkatini dağıtmaya destek olur.

-Herhangi bir ürkütücü sesten ve stresten uzaklaştırmak için, rahatlatıcı ve sakinleştirici müzikler dinletebilirsiniz. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç olsa da uzmanlar müziğin terapi gücünden hareketle, özellikle barınak gibi stresli ortamlar için müziği faydalı görüyor. Ancak köpekler de dahil olmak üzere birçok hayvan, insanın duyabileceğinden daha yüksek frekanstaki sesleri duyabilir. Bu nedenle ses seviyesi konuşma seviyesini geçmemelidir.

Afetlerde insanların ve hayvanların birbirinden bağımsız değil, tıpkı günlük hayatımızdaki gibi etkileşim ve dayanışma halinde yönetilmesi için daha yapacağımız çok şey var. Biz birey olarak yeniden düşünmemiz gereken sorumluluklarımızı hatırlattık ancak bireyin ötesinde toplumsal ve kamusal çalışmalarla ve yasalarla hayvanların savunmasızlıklarının azaltılması gerekiyor.